มุมการจัดการความรู้ศูนย์วิจัยข้าวอุดรธานี

จังหวัดอุดรธานี PDF Print E-mail
  
Saturday, 07 July 2007 09:54

ารบัญ

จังหวัดอุดรธานี

1. สภาพภูมิประเทศของจังหวัดอุดรธานี

                1.1 ข้อมูลทั่วไป

                1.2 ลักษณะภูมิประเทศ

                1.3 แผนที่จังหวัด

2. สภาพภูมิอากาศและฝนในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                2.1 สภาพภูมิอากาศในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                                2.1.1 อุณหภูมิ

                                2.1.2 ความชื้นสัมพัทธ์

                                2.1.3 ค่าศักย์การคายระเหยน้ำ

                                2.1.4 ช่วงแสง

                2.2 สภาพน้ำฝนในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

3. สภาพดินในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                3.1 สภาพดินโดยทั่วไป

                3.2 แผนที่กลุ่มชุดดิน

                3.3 ลักษณะและสมบัติของดินที่สำคัญต่อการเกษตร

                3.4 การจำแนกความเหมาะสมและข้อจำกัดของดินสำหรับปลูกพืช

                3.5 ปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินและแนวทางการแก้ไข

                3.6 ภาพ Profile ดินแต่ละชุด

                3.7 แผนที่แสดงศักยภาพในการให้ผลผลิต

4. แหล่งน้ำและระบบชลประทานในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                4.1 สภาพแหล่งน้ำโดยทั่วไป

                4.2 ระบบชลประทานและพื้นที่รับน้ำชลประทาน

5. ระบบการผลิตและพืชเศรษฐกิจในจังหวัดอุดรธานี

                5.1 การผลิตด้านการเกษตรในจังหวัดอุดรธานี

                5.2 พืชเศรษฐกิจ

6. การผลิตข้าวในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                6.1 พันธุ์ข้าว

                6.2 เหตุผลในการใช้พันธุ์ข้าว

                6.3 การเตรียมดินและวิธีการปลูก

                6.4 การใส่ปุ๋ย

                6.5 การกำจัดวัชพืช

                6.6 การเก็บเกี่ยวและการนวด

                6.7 ผลผลิต

                                6.7.1 พื้นที่ปลูกและผลผลิต

                                6.7.2 ความเหมาะสมของพื้นที่ปลูกข้าวในการให้ผลผลิตของข้าวที่ปลูกในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

7. ผลกระทบต่อการผลิตการผลิตข้าวในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                7.1 ผลกระทบจากสภาพแวดล้อม

                                7.1.1 ผลกระทบจากสภาพแล้ง

                                7.1.2 ผลกระทบจากสภาพน้ำท่วม

                7.2 ผลกระทบจากโรคและแมลง

                                7.2.1 ปัญหาจากโรคไหม้

                                7.2.2 ปัญหาจากเพลี้ยกระโดดหลังขาว

8. รายได้และรายจ่ายในการทำนา

                8.1 รายได้จากการขายข้าว

                8.2 รายจ่ายในการทำนา

9. ที่มาของข้อมูลและเอกสาร

 
........................................................................................................................................................................................................................................................................................



จังหวัดอุดรธานี

                การปลูกข้าวในจังหวัดอุดรธานีส่วนใหญ่เป็นแบบนาดอนคละนาลุ่ม (34%) รองลงมาได้แก่  นาลุ่ม (32%) และนาดอน (29%) ตามลำดับส่วนดินที่ปลูกข้าวจะเป็นดินร่วนเหนียวมากที่สุด (35%) รองลงมา ได้แก่ ดินร่วนปนทราย (23%) 

                พันธุ์ข้าวที่เกษตรกรนิยมปลูกในปัจจุบัน ได้แก่ เหนียวสันป่าตอง ขาวดอกมะลิ 105  กข6 กข10 และพันธุ์พื้นเมือง โดยปลูกพันธุ์ กข6 มากที่สุด (88%) พันธุ์ที่ปลูกไว้เพื่อบริโภคและขายมากที่สุดก็คือ พันธุ์ กข6 รองลงมา ได้แก่ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 การเตรียมดินปลูกส่วนใหญ่มีการไถ 2 ครั้ง (98%) และเกษตรกรส่วนใหญ่ (95%) มีการทำนาโดยวิธีปักดำ การใส่ปุ๋ยเกษตรกรส่วนใหญ่ (95%) มีการใส่ปุ๋ยเคมี และร้อยละ 57 มีการใส่ปุ๋ยเพียงครั้งเดียว ใส่ปุ๋ย 2 ครั้งเพียงร้อยละ 43 การใส่ปุ๋ยครั้งแรกส่วนจะใส่ในระยะ 15-20 วันหลังปักดำ อัตรา 10-20 กิโลกรัม/ไร่ โดยส่วนใหญ่ใช้ปุ๋ยสูตร 16-16-8 (48%) การใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ระยะข้าวตั้งท้องส่วนใหญ่จะใส่ในอัตรา 5-10 กิโลกรัม โดยใช้สูตร 16-16-8 มากที่สุด (50%) เกษตรกรส่วนใหญ่ (52%) ไม่มีการกำจัดวัชพืช เกษตรกรพบการระบาดของแมลงเกิดขึ้นมากกว่าโรคคือร้อยละ 60 และ 30 ตามลำดับ แมลงที่ระบาดมากได้แก่ หนอนกอ (46%) ส่วนโรคที่มีการระบาดมากได้แก่ไหม้ (43%) ศัตรูพืชอื่นๆ ที่ระบาดมาก ได้แก่ หนู (84%) การเก็บเกี่ยวข้าวส่วนใหญ่ใช้แรงงานคน (55%) และร้อยละ 87 ใช้เครื่องจักรนวด ผลผลิตข้าวส่วนใหญ่ (50%) อยู่ระหว่าง 200-350 กิโลกรัม/ไร่  ปัญหาหรือข้อจำกัดที่เกษตรกรลำดับความสำคัญ ได้แก่ น้ำท่วม (28%) ฝนแล้ง (26%) ศัตรูพืช เช่น ปู หนู (22%) และดินเค็ม (4%) ตามลำดับ

                เกษตรกรส่วนใหญ่ (80%) มีการขายข้าว และส่วนใหญ่ (79%) เก็บข้าวไว้รอขาย ซึ่งจะขายมากในช่วงเดือน กรกฎาคม – กันยายน (35%) โดยนำข้าวไปขายให้พ่อค้าที่แหล่งรับซื้อเป็นส่วนมาก (64%) รายได้จากการขายข้าวตั้งแต่ 1,050-79,920 บาท/ครัวเรือน/ปี  ส่วนใหญ่ระหว่าง 6,001 – 15,000 บาท/ครัวเรือน/ปี  รายจ่ายที่เป็นค่าวัสดุในการทำนา จะเป็นค่าปุ๋ยเคมีมากที่สุดเฉลี่ย 111 บาท/ไร่  ส่วนรายจ่ายที่เป็นค่าแรงงานจะเป็นค่าจ้างปักดำมากที่สุด เฉลี่ย 187 บาท/ไร่ ปัญหาหรือข้อจำกัดในด้านเศรษฐกิจสังคมที่เกษตรกรลำดับ คือ ราคาข้าวต่ำ และปุ๋ยมีราคาแพง

 

1. สภาพภูมิประเทศของจังหวัดอุดรธานี

                1.1 ข้อมูลทั่วไป

                จังหวัดอุดรธานี ตั้งอยู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพฯ  ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ระยะทาง 564 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 11,730.302 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 7,331,438.75 ไร  ตั้งอยูที่เส้นรุ้งที่ 17 องศาเหนือ เส้นแวงที่ 103 องศาตะวันออก  แบ่งการปกครองออกเป็น 20 อําเภอ 156 ตําบล 1,880 หมู่บ้าน 101 ชุมชน 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 เทศบาลนคร 3 เทศบาลเมือง 44 เทศบาลตําบล 132 องค์การบริหารส่วนตําบล มีจํานวนประชากร แยกเป็นชาย 768,122 คน หญิง 767,507 คน รวม 1,535,629 คน จํานวนครัวเรือน 414,868 ครัวเรือน  

ที่มา : สํานักงานสถิติจังหวัดจังหวัดอุดรธานี, 2552  

อาณาเขตติดต่อจังหวัดใกล้เคียง

                ทิศเหนือ                ติดต่อกับจังหวัดหนองคาย

                ทิศใต้                   ติดต่อกับจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดกาฬสินธุ์

                ทิศตะวันออก          ติดต่อกับจังหวัดสกลนคร และจังหวัดกาฬสินธุ์

                ทิศตะวันตก            ติดต่อกับจังหวัดหนองบัวลําภู และจังหวัดเลย

                1.2 ลักษณะภูมิประเทศ

                สภาพพื้นที่ของจังหวัดอุดรธานี ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ราบสูง สูงกว่าระดับน้ำทะเลโดยเฉลี่ย ประมาณ 187 เมตร พื้นที่เอียงลาดลงสู่แม่น้ำโขงทางทิศเหนือ พื้นที่ประกอบด้วย ทุ่งนา ป่าไม้ และภูเขา สภาพดินส่วนใหญ่ เป็นดินปนทรายและดินลูกรัง ชั้นล่างเป็นดินดาน ไม่เก็บน้ำหรืออุ้มน้ำในฤดูแล้ง พื้นที่บางแห่งเป็นดินเค็ม ซึ่งประกอบการกสิกรรมไม่ค่อยได้ผล พื้นที่บางส่วนเป็นลูกคลื่นลอนลาด มีพื้นที่ราบแทรกอยู่กระจัดกระจาย สภาพพื้นที่ทางตะวันตกมีภูเขาและป่าติดต่อกันเป็นแนวยาว มีเทือกเขาที่สําคัญ คือ เทือกเขาภูพานทอดเป็นแนวยาว ตั้งแต่เขตเหนือสุดของจังหวัด

                1.3 แผนที่จังหวัด

 

ภาพที่ 1 แผนที่แสดงพื้นที่ และอาณาเขตติดต่อของจังหวัดอุดรธานี 

 

2. สภาพภูมิอากาศและฝนในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                2.1 สภาพภูมิอากาศในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                สภาพอากาศของจังหวัดอุดรธานี แบ่งออกเป็น 3 ฤดู ได้แก่ ฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว อากาศร้อนอบอ้าวในฤดูร้อน และหนาวเย็นมากในฤดูหนาว

                                2.1.1 อุณหภูมิ

                                การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิทั้งปีของจังหวัดอุดรธานี (ภาพที่ 2) เห็นได้ว่ามีสภาพอากาศหนาวเย็นช่วงต้นปี อุณหภูมิเฉลี่ยในเดือนมกราคม 23.51 ± 0.30 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดลดลงถึง 16.38 ± 0.31 องศาเซลเซียส จากนั้นเดือนกุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ยเริ่มขยับสูงขึ้นเรื่อยๆ (25.54 ± 0.54 องศาเซลเซียส) ถึง เดือนเมษายน (30.35 ± 0.31 องศาเซลเซียส)  ซึ่งเป็นช่วงกลางฤดูร้อน อุณหภูมิในตอนกลางวันร้อนจัดในเดือนมีนาคมและเมษายน โดยมีอุณหภูมิสูงสุด 35.04 ± 0.44 และ 36.32 ± 0.50 องศาเซลเซียส หลังจากนั้นอุณหภูมิลดลงเล็กน้อยเมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูฝน จนถึงเดือนกรกฏาคม จากนั้นอุณหภูมิลดลงเรื่อยๆ เนื่องจากเข้าสู่ฤดูหนาว อุณหภูมิลดลงช่วงปลายปี ในเดือนธันวาคมมีอุณหภูมิต่ำสุด 16.61 ± 0.43 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ย 23.0 ± 0.45 องศาเซลเซียส

 

ภาพที่ 2 กราฟแสดงอุณหภูมิในแต่ละเดือนของจังหวัดอุดรธานี ประกอบด้วย อุณหภูมิสูงสุด (T max) อุณหภูมิเฉลี่ย (T mean) และอุณหภูมิต่ำสุด (T min) (ค่าเฉลี่ย 10 ปี 2542-2551, แหล่งข้อมูล: กรมอุตุนิยมวิทยา)

 

                                2.1.2 ความชื้นสัมพัทธ์

                                ปริมาณความชื้นสัมพัทธ์ของจังหวัดอุดรธานี (ภาพที่ 3) จะเริ่มสูงขึ้นเมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูฝนในเดือนพฤษภาคม (75.06 ± 1.39เปอร์เซ็นต์) โดยมีค่าสูงสุดในเดือนกันยายน (82.52 ± 0.79 เปอร์เซ็นต์) จากนั้นปริมาณความชื้นสัมพัทธ์จะลดลงอย่างรวดเร็ว ในเดือนตุลาคม (75.52 ± 0.79 เปอร์เซ็นต์) และลดลงอย่างต่อเนื่องจนเข้าสู่ฤดูร้อนซึ่งมีค่าความชื้นสัมพัทธ์ต่ำโดยในเดือนมีนาคมมีค่าความชื้นสัมพัทธ์ต่ำสุด (62.65 ± 1.77 เปอร์เซ็นต์)

 

 ภาพที่ 3 กราฟแสดงความชื้นสัมพัทธ์ในแต่ละเดือน (ค่าเฉลี่ย 10 ปี 2542-2551, แหล่งข้อมูล: กรมอุตุนิยมวิทยา)


                                2.1.3 ค่าศักย์การคายระเหยน้ำ

                                ค่าศักย์การคายระเหยน้ำมีค่าตรงข้ามกับปริมาณความชื้นสัมพัทธ์ (ภาพที่ 4) กล่าวคือมีค่าสูงขึ้นเมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน โดยค่าเพิ่มขึ้นในเดือนมีนาคม (158.94 ± 5.47 มิลลิเมตร) และขึ้นสูงสุดในเดือนเมษายน (169.30 ± 6.40 มิลลิเมตร) จากนั้นค่าศักย์การคายระเหยน้ำเริ่มลดลงเมื่อเข้าสู่ฤดูฝนในเดือนพฤษภาคม (150.58 ± 5.45 มิลลิเมตร) และลดลงอย่างต่อเนื่องถึงเดือนกันยายนซึ่งมีค่าศักย์การคายระเหยน้ำต่ำสุด (114.32 ± 4.00 มิลลิเมตร) เนื่องจากเป็นเดือนที่มีปริมาณฝนตกชุก

 

ภาพที่ 4 กราฟแสดงค่าศักย์การคายระเหยน้ำในแต่ละเดือน (ค่าเฉลี่ย 10 ปี 2542-2551, แหล่งข้อมูล: กรมอุตุนิยมวิทยา)

 

                                2.1.4 ช่วงแสง

 

                2.2 สภาพน้ำฝนในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                ปริมาณน้ำฝน

                จังหวัดอุดรธานีมีปริมาณน้ำฝนทั้งปีประมาณ 1,553 มิลลิเมตร (ค่าเฉลี่ย 10 ปี 2542-2551) ดังภาพที่ 5 และตารางที่ 1 สภาพน้ำฝนในแต่ละเดือนแสดงให้เห็นถึงฤดูกาลที่เริ่มเปลี่ยนแปลงจากฤดูร้อนสู่ฤดูฝนราวเดือนเมษายน โดยเดือนเมษายนมีปริมาณน้ำฝน (94.82 ± 26.12) มิลลิเมตร แล้วเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว (210.60 ± 24.23) มิลลิเมตร ในเดือนพฤษภาคม มีฝนตกชุกในฤดูฝนสามารถวัดปริมาณน้ำฝนสูงสุดในเดือนสิงหาคม 297.65 ± 52.77 มิลลิเมตร และ เดือนกันยายน 288.564 ± 36.36 มิลลิเมตร ก่อนที่ปริมาณน้ำฝนจะลดลงอย่างรวดเร็วในเดือนตุลาคม 124.14 ± 33.49 มิลลิเมตร ก่อนจะสิ้นสุดฤดูฝนในเดือนพฤศจิกายน

ภาพที่ 5 กราฟแสดงปริมาณน้ำฝนในแต่ละเดือน (ค่าเฉลี่ย 10 ปี 2542-2551, แหล่งข้อมูล: กรมอุตุนิยมวิทยา)

 

ตารางที่ 1 แสดงปริมาณน้ำฝนและจำนวนวันฝนตกรายอำเภอ

 

อำเภอ

ปี 2548

ปี 2549

 

ปี 2550

 

ปี 2551

 

ปริมาณ

น้ำฝน

(มม.)

จำนวน

ฝนตก

(วัน)

ปริมาณ

น้ำฝน

(มม.)

จำนวน

ฝนตก

(วัน)

ปริมาณ

น้ำฝน

(มม.)

จำนวน

ฝนตก

(วัน)

ปริมาณ

น้ำฝน

(มม.)

จำนวน

ฝนตก

(วัน)

 เพ็ญ

1596.7

70

1839.6

70

2897.9

89

2249.2

74

 กุมภวาป

1,277.60

70

1064.5

61

1935.7

78

1726.3

83

 หนองหาน

1472.8

76

1075.7

44

1955.7

64

1862.7

69

 บ้านดุง

-

-

2670.8

71

2642.3

72

2436.2

97

 โนนสะอาด

-

-

2197.3

65

3305.4

76

2322.1

78

 กุดจับ

11.6

4

2030.1

60

1717.5

60

2584.1

90

 หนองวัวซอ

2648

75

1337.1

51

1677

53

1938

63

 น้ำโสม

1,898.00

89

3886

85

2884

86

2144

111

 บ้านผือ

-

-

739.6

42

2431

73

2271

93

 สร้างคอม

-

-

226.4

13

1426

83

2475.1

88

 ศรีธาตุ

2334.3

66

1334.4

55

2443.1

70

1749.4

73

 ไชยวาน

1480.9

80

1.424.70

69

1451.9

71

1738.7

80

 กู่แก้ว

128.4

8

-

-

1957.8

78

1747.5

78

 นายูง

1936

87

2384.4

65

2549.9

86

2779.9

101

 ประจักษ์ศิลปาคม

-

-

-

-

1647.4

72

1737.2

78

 หนองแสง

22.4

1

1317.1

49

1930.5

78

2838.6

89

 วังสามหมอ

-

-

-

-

3682.2

86

3182.4

93

 ทุ่งฝน

-

-

-

-

2152.9

70

1999.9

81

 พิบูลย์รักษ์

-

-

-

-

2071

62

3096.6

88

 เมืองอุดรธานี

1423.1

122

1179

117.00

-

-

-

-

ที่มา : สถานีอุตุนิยมวิทยาอุดรธานี

 

3. สภาพดินในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                3.1 สภาพดินโดยทั่วไป

                พบว่า พื้นที่จังหวัดอุดรธานี มีดินทั้งหมด 26 กลุ่มชุดดิน (ตารางที่ 2) มีเนื้อที่ประมาณ 12,005,260 ไร่หรือ 95.530 เปอร์เซ็นต์ของเนื้อที่ทั้งหมด โดยแยกเป็นประเภทของกลุ่มชุดดินเดี่ยว 72 หน่วย มีเนื้อที่ประมาณ 11,981,119 ไร่ หรือร้อยละ 95.338 ของเนื้อที่ทั้งหมด  หน่วยดินปะปนกัน 4 หน่วย มีเนื้อที่ประมาณ 24,141 ไร่ หรือร้อยละ 0.023 ของเนื้อที่ทั้งหมด และเป็นพื้นที่เบ็ดเตล็ด 6 หน่วย มีเนื้อที่ประมาณ 561,651 ไร่หรือ 4.470 ของเนื้อที่ทั้งหมด รวมเนื้อที่ทั้งจังหวัดประมาณ 12,566,911 ไร่

                3.2 แผนที่กลุ่มชุดดิน

                แผนที่กลุ่มชุดดินที่พบในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี (ภาพที่ 6) พบว่า กลุ่มชุดดินที่  35  มีมากสุด โดยมีเนื้อที่ประมาณ  1,433,843 ไร่  หรือ 19.56 เปอร์เซ็นต์ของเนื้อที่จังหวัด ซึ่งกลุ่มชุดดินนี้ มีศักยภาพในการปลูกพืชไร่ ไม้ผล และไม้ยืนต้น ตลอดทั้งพัฒนาเป็นทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์มากกว่าที่จะนำมาใช้ทำนา หรือปลูกข้าวที่ต้องการน้ำขัง เนื่องจากเป็นที่ดอนสภาพพื้นที่เป็นลูกคลื่นลอนลาดถึงลูกคลื่นลอนชันเป็นส่วนใหญ่ ลักษณะเนื้อดินเป็นดินร่วนปนทรายถึงดินร่วนเหนียวปนทราย การระบายน้ำดี เนื้อดินมีความพรุนมาก เก็บกักน้ำไม่ค่อยอยู่  กลุ่มชุดดินที่พบรองลงมาคือ  กลุ่มชุดดินที่ 18  มีเนื้อที่ประมาณ 1,185,103 ไร่  หรือ 16.16 เปอร์เซ็นต์ของเนื้อที่จังหวัด กลุ่มชุดดินที่ 18 พบบริเวณที่ราบต่ำ สภาพพื้นที่ราบเรียบถึงเกือบราบเรียบ ดินมีการระบายน้ำค่อนข้างเลวถึงเลว ในช่วงฤดูฝนมีน้ำขังนานระหว่าง 3-4 เดือน จึงมีศักยภาพเหมาะสมในการทำนามากกว่าการปลูกพืชไร่ พืชผักและไม้ผล ยกเว้นถ้าได้มีการปรับปรุงแก้ไขปัญหาน้ำขังและการระบายน้ำของดิน อย่างไรก็ตามในสภาพปัจจุบันสามารถปลูกพืชไร่และพืชผักอายุสั้นได้ ในช่วงฤดูแล้ง ถ้ามีน้ำชลประทานและแหล่งน้ำธรรมชาติเสริม 

               

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ภาพที่ 6
แผนที่ชุดดินจังหวัดอุดรธานี

  

                3.3 ลักษณะและสมบัติของดินที่สำคัญต่อการเกษตร

                รายละเอียดและลักษณะและสมบัติของดินแต่ละหน่วยแผนที่ของกลุ่มชุดดินที่พบในพื้นที่สามารถแสดงไว้ใน 
ตารางที่ 3 และ ตารางที่ 4

                3.4 การจำแนกความเหมาะสมและข้อจำกัดของดินสำหรับปลูกพืช

ลักษณะและสมบัติดินที่มีผลต่อการเกษตรในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี (ตารางที่ 5 และ ตารางที่ 6) มีดังต่อไปนี้

                               1. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกข้าว แต่มีข้อจำกัดคือเป็นดินเหนียวจัด พื้นที่ลุ่มริมน้ำเสี่ยงต่อการท่วมบ่าในฤดูฝน ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 1 และกลุ่มชุดดินที่ 4 มีเนื้อที่ประมาณ 19,810 ไร่ หรือ 0.157 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        2. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกข้าว แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับดินมีความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 5 และกลุ่มชุดดินที่ 6 มีเนื้อที่ประมาณ 394,513 ไร่ หรือ 3.139 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        3. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกข้าว แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ เนื้อดินแน่นทึบถึงค่อนข้างเป็นทราย   ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 15 กลุ่มชุดดินที่ 18 และกลุ่มชุดดินที่ 22 มีเนื้อที่ประมาณ 245,069 ไร่ หรือ 1.950 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        4. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกข้าว แต่มีข้อจำกัดเนื่องจากสภาพพื้นที่เป็นที่ดอน  ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ และ/หรือเนื้อดินเป็นทราย อาจขาดแคลนน้ำเมื่อฝนทิ้งช่วง ได้แก่กลุ่มชุดดินที่  6hiB กลุ่มชุดดินที่  7hiB กลุ่มชุดดินที่ 15hi กลุ่มชุดดินที่ 15hiB กลุ่มชุดดินที่ 17hiB  กลุ่มชุดดินที่ 18hiB กลุ่มชุดดินที่ 21 กลุ่มชุดดินที่ 22B กลุ่มชุดดินที่ 22hi ที่  กลุ่มชุดดินที่ 22hiB กลุ่มชุดดินที่ 24B  มีเนื้อที่ประมาณ 26,600 ไร่  หรือ 0.211 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        5. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกพืชไร่ ไม้ผล และไม้ยืนต้น ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 29B กลุ่มชุดดินที่ 29C กลุ่มชุดดินที่ 30B กลุ่มชุดดินที่ 30C กลุ่มชุดดินที่ 31B กลุ่มชุดดินที่ 31C กลุ่มชุดดินที่ 33กลุ่มชุดดินที่ 33B และกลุ่มชุดดินที่ 29C/55C  มีเนื้อที่ประมาณ 466,275 ไร่ หรือ 3.710เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        6. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกพืชไร่ ไม้ผล และไม้ยืนต้น แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ เนื้อดินเป็นดินร่วนปนทราย ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 35B กลุ่มชุดดินที่ 35C กลุ่มชุดดินที่ 36 กลุ่มชุดดินที่ 36B กลุ่มชุดดินที่ 36C กลุ่มชุดดินที่ 40 กลุ่มชุดดินที่ 40B กลุ่มชุดดินที่ 40C กลุ่มชุดดินที่ 38 กลุ่มชุดดินที่ 38B และกลุ่มชุดดินที่ 22/38 มีเนื้อที่ประมาณ ไร่ 394,501 หรือ 3.139 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        7. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกพืชไร่  ไม้ผล และไม้ยืนต้น แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ เนื้อดินเป็นทรายจัด ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 41B และกลุ่มชุดดินที่ 44B มีเนื้อที่ประมาณ ไร่ 24,346 หรือ 0.193 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        8. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกพืชไร่ ไม้ผล และไม้ยืนต้น แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับดินเป็นดินลึกปานกลางถึงชั้นหินพื้น เนื้อดินเป็นดินเหนียว ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 52 กลุ่มชุดดินที่ 52B กลุ่มชุดดินที่ 52Cกลุ่มชุดดินที่ 55B และกลุ่มชุดดินที่ 55C มีเนื้อที่ประมาณ 59,122 ไร่ หรือ 0.470 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                        9. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกพืชไร่ ไม้ผล และไม้ยืนต้น แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับดินเป็นดินลึกปานกลางถึงชั้นหินพื้น เนื้อดินร่วนถึงร่วนปนทราย ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 56B และกลุ่มชุดดินที่ 56C มีเนื้อที่ประมาณ 113,122 ไร่ หรือ 0.900 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                      10. ดินที่มีความเหมาะสมสำหรับปลูกไม้ใช้สอยโตเร็ว หรือปลูกหญ้าเลี้ยงสัตว์ เป็นดินลึกปานกลาง ดินตื้น และเป็นดินที่มีความลาดชันมากกว่า5 เปอร์เซ็นต์ เสี่ยงต่อการชะล้างพังทลาย ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 29D, 29E, 30C, 30D, 31D, 31E, 35D, 36D, 36E, 40D, 46B, 46C, 46D, 46E, 47B, 47C, 47D, 47E, 48, 48B, 48C, 48D, 48E, 52D, 55D, 56D, 56E, 29D/55D, 29E/55E มีเนื้อที่ประมาณ 732,465 ไร่ หรือ 5.831 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                      11. ดินที่ไม่เหมาะสมสำหรับการทำการเกษตร เนื่องจากเป็นพื้นที่มีหินพื้นโผล่ปะปน มีก้อนหิน เศษหิน ปะปนมาก และมีความลาดชันมากกว่า 35 เปอร์เซ็นต์ ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 62 มีเนื้อที่ประมาณ 9,529,437 ไร่ หรือ 75.830 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                      12. หน่วยแผนที่ดินเบ็ดเตล็ด เป็นหน่วยของแผนที่ที่ได้แยกออกจากพื้นที่ดินที่มีศักยภาพในการใช้ประโยชน์หรือบริเวณที่ไม่เป็นดินตามธรรมชาติ ได้แก่ ที่ดินเต็มไปด้วยก้อนหิน(RL) พื้นที่บ่อลูกรัง(LP) พื้นที่แหล่งน้ำ(W)  พื้นที่ชุมชน ที่อยู่อาศัย (U) มีเนื้อที่ 561,651 ไร่ หรือ 4.470 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

             

               3.5 ปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินและแนวทางการแก้ไข

                1. ความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ

                จังหวัดอุดรธานี มีพื้นที่ทั้งหมด 12,566,910ไร่ เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพทางด้านการเกษตร 2,758,963 ไร่ หรือ 21.97 เปอร์เซ็นต์ เป็นพื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ซึ่งมีความสามารถในการดูดซับธาตุอาหารต่ำและถูกชะพาลงไปในดินชั้นล่างหรือออกไปจากพื้นที่ได้ง่าย ได้แก่ กลุ่มชุดดินที่ 4, 5, 15, 15hi, 15hiB, 17hiB, 18,18hiB, 21, 22, 22B, 22hi, 22hiB, 35B, 35C, 35D, 36, 36B, 36C, 36D, 36E, 40, 40B, 40C, 40D, 41B, 44B, 46B, 46C, 46D, 46E, 47B, 47C, 47D, 47E, 48, 48B, 48C, 48D, 48E, 56B, 56C, 56D และ 56E มีเนื้อที่ประมาณ  1,606,602 ไร่ หรือ 12.784 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                แนวทางแก้ไข การใช้ประโยชน์พื้นที่ดินบริเวณนี้ ควรมีการปรับปรุงบำรุงดินโดยการเพิ่มปริมาณอินทรียวัตถุ เช่น ปุ๋ยหมัก อัตรา 1-4 ตันต่อไร่ ปุ๋ยคอก อัตรา 1-2 ตันต่อไร่หรือปุ๋ยพืชสด อัตราเมล็ดพันธ์ 5-10 กก.ต่อไร่ร่วมกับปุ๋ยเคมีตามชนิดพืชที่ปลูก เพื่อช่วยปรับปรุงบำรุงดิน เพิ่มผลผลิตและรักษาความสามารถในการผลิตของดินไม่ให้เสื่อมลงอย่างรวดเร็ว ทำให้มีการใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างยั่งยืน

                2. ปัญหาดินด่างจัด

                ดินด่างจัดในจังหวัดอุดรธานี ได้แก่ กลุ่มชุดดินที่ 52, 52B, 52C, 52D, 55B, 55C และ 55D มีเนื้อที่ประมาณ 78,135 ไร่ หรือ 0.622 เปอร์เซ็นต์ ของพื้นที่ทั้งจังหวัด ดินด่างจัดที่พบนอกจากจะมี ผงปูนทุติยภูมิ และเม็ดปูนในเนื้อดินยังพบชั้นของ ผงปูนทุติยภูมิ และเม็ดปูนภายในความลึก 50 เซนติเมตร จากผิวดินซึ่งมีผลทำให้ ค่าความเป็นกรดเป็นด่างของดินอยู่ที่ประมาณ 8.0-8.5 ในช่วงความเป็นกรดเป็นด่างระดับนี้จะทำให้ธาตุอาหารพืชบางอย่างไม่สามารถปลดปล่อยออกมาให้เป็นประโยชน์ต่อพืชได้ เช่น ธาตุฟอสฟอรัส เหล็ก สังกะสี  ทองแดง แมงกานีส และโคบอลท์ เป็นต้น

                แนวทางแก้ไข การทำการเกษตรในพื้นที่นี้จะต้องใช้ความระมัดระวัง โดยอาจเลือกชนิดของพืชที่ทนด่าง หรือให้ธาตุอาหารพืชบางชนิดทางใบ นอกจากนี้ควรใส่อินทรียวัตถุหรือปุ๋ยอินทรีย์ลงในดิน เพื่อลดความเป็นด่างของดินลง และปรับปรุงสมบัติทางกายภาพให้ดีขึ้นบริเวณที่เป็นดินด่างจัด

                3. เป็นดินทรายจัด

                ดินทรายจัดจะมีความสามารถในการอุ้มน้ำและดูดซับธาตุอาหารของดินต่ำถึงต่ำมาก ธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืชสูญเสียไปในดินชั้นล่างหรือออกไปนอกพื้นที่ได้ง่าย เมื่อมีการให้น้ำหรือมีฝนตก ดินง่ายต่อการกร่อน ทำให้เกิดเป็นร่องลึกและกว้าง ขาดแคลนน้ำ ได้แก่กลุ่มชุดดินที่ 24B, 41B, 44B มีเนื้อที่ประมาณ  24,527 ไร่ หรือ 0.194  เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                แนวทางแก้ไข การใช้ประโยชน์ของพื้นที่บริเวณนี้ ควรเลือกชนิดพืชที่ศักยภาพเหมาะสมมาใช้ปลูก เพื่อลดต้นทุนในการผลิต มีการปรับปรุงบำรุงดินร่วมกับมีระบบการอนุรักษ์ดินและน้ำ เช่น ปุ๋ยหมัก อัตรา 1-4 ตันต่อไร่ ปุ๋ยคอก อัตรา 1-2 ตันต่อไร่ หรือปุ๋ยพืชสด อัตราเมล็ดพันธุ์ 5-10 กก.ต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมี และใช้วัสดุคลุมดิน ทำคันดิน ปลูกหญ้าแฝกหรือปลูกพืชเป็นแถบสลับ พัฒนาแหล่งน้ำไว้ใช้ในช่วงที่พืชขาดแคลนน้ำ การใช้ปุ๋ยเคมีควรใช้ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อลดการสูญเสียธาตุอาหารลงไปในชั้นดินล่างก่อนที่พืชจะนำไปใช้ได้หรือสูญเสียออกไปจากพื้นที่ เมื่อมีการให้น้ำหรือมีฝนตก

                4. ดินตื้น

                ดินตื้นถึงชั้นลูกรัง เศษหิน ก้อนหินปะปนอยู่ในเนื้อดินตั้งแต่ 35 เปอร์เซ็นต์ หรือมากกว่าโดยปริมาตรภายในความลึก 50 เซนติเมตรจากผิวดิน หรือมีชั้นหินพื้นตื้นกว่า 50 เซนติเมตรจากผิวดิน ดินตื้นจะเป็นอุปสรรคต่อการชอนไชของรากพืชลงไปหาอาหาร นอกจากนี้ยังมีส่วนที่เป็นดินน้อย ทำให้มีความสามารถในการดูดซับธาตุอาหารและอุ้มน้ำต่ำมาก พืชจะขาดน้ำและทำให้เหี่ยวเฉาไวกว่าพื้นที่อื่น ได้แก่ กลุ่มชุดดินที่ 46B, 46C, 46D, 46E, 47B, 47C, 47D, 47E, 48, 48B, 48C, 48D, 48E, 52, 52B, 52C และ 52D มีเนื้อที่ประมาณ 382,002 ไร่ หรือ 3.040 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                แนวทางการแก้ไข เลือกพื้นที่ที่มีหน้าดินหนาและไม่มีเศษหินหรือก้อนหินอยู่บริเวณหน้าดินมาก เพราะจะเป็นอุปสรรคต่อการเกษตรกรรมและการดูแลรักษา โดยทำการเกษตรแบบวนเกษตรหรือแบบผสมผสาน ไม่ทำลายไม้พื้นล่าง ขุดหลุมปลูก พร้อมปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยหมักอัตรา 25-50 กก.ต่อหลุม หรือปุ๋ยคอกอัตรา 10-20 กก.ต่อหลุมร่วมกับปุ๋ยเคมีตามชนิดพืชที่ปลูก มีระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ เช่น ใช้วัสดุคลุมดินหรือปลูกหญ้าแฝก เพื่อรักษาความชื้นและลดการกร่อนของดิน พัฒนาแหล่งน้ำไว้ใช้ในช่วงที่ฝนทิ้งช่วงนานหรือพืชขาดน้ำ สำหรับในพื้นที่ที่มีหินกระจัดกระจายอยู่บนดินมาก ไม่เหมาะสมต่อการเกษตร ควรปล่อยไว้ให้เป็นป่าตามธรรมชาติ เป็นที่อยู่อาศัยเพาะพันธุ์ของสัตว์ป่า เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร สำหรับในพื้นที่เสื่อมโทรม ควรฟื้นฟูให้กลับมาเป็นป่าหรือปลูกไม้ใช้สอยโตเร็ว

                5. การกร่อนของดิน

                บางบริเวณ มีสภาพพื้นที่เป็นลูกคลื่นถึงเป็นเนินเขาและมีเนื้อดินค่อนข้างเป็นทราย ทำให้ง่ายต่อการถูกกร่อนจากแรงกระแทกของเม็ดฝนและถูกพัดพาโดยน้ำที่ไหลบ่าผ่านผิวดิน ทำให้เกิดเป็นร่องกว้าง ทำความเสียหายกับพืชที่ปลูกและเป็นอุปสรรคต่อการจัดการที่ดินและการไถพรวน

                แนวทางการแก้ไข การใช้ประโยชน์พื้นที่บริเวณนี้ ควรมีการไถพรวนให้น้อยที่สุดและไถขวางความลาดชัน ปรับปรุงดินโดยการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยพืชสดร่วมกับปุ๋ยเคมี มีมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ำ เช่น ใช้วัสดุคลุมดิน ทำคันดิน ปลูกหญ้าแฝกหรือปลูกพืชเป็นแถบสลับ ในพื้นที่ที่เป็นร่องที่เกิดจากการกร่อน ควรไถกลบและปรับปรุงดิน พร้อมเปลี่ยนทางเดินของน้ำไหลบ่า เพื่อไม่ให้เกิดการกร่อนซ้ำในพื้นที่เดิม

                6. พื้นที่มีความลาดชันสูงหรือพื้นที่ภูเขา

                พื้นที่ที่มีความลาดชัน มากกว่า 35 เปอร์เซ็นต์หรือเป็นพื้นที่ภูเขา ไม่เหมาะสมต่อการเกษตรกรรม เนื่องจากยากต่อการจัดการดูแลรักษา ใช้มาตรการพิเศษในการอนุรักษ์ดินและน้ำ ทำให้เสียค่าใช้จ่ายสูงมาก และยังเป็นการทำลายระบบนิเวศน์ของป่าอีกด้วย ได้แก่ กลุ่มชุดดินที่ 62 มีเนื้อที่ประมาณ 9,529,437 ไร่ หรือ 75.830 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                แนวทางการแก้ไข ควรรักษาไว้ไห้เป็นป่าตามธรรมชาติ เป็นที่อยู่อาศัยและเพาะพันธุ์ของสัตว์ป่า เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร ถ้ามีความจำเป็นต้องนำมาใช้ประโยชน์ทางการเกษตร ควรมีการสำรวจดินและเลือกใช้พืชที่มีศักยภาพในการเกษตร เป็นดินลึกและมีความลาดชันไม่สูงมากนัก โดยทำการเกษตรแบบวนเกษตรและมีระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ

                7. หินพื้นโผล่

                พื้นที่หินพื้นโผล่เป็นพื้นที่ที่มีหินพื้นโผล่กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปบนผิวดินมากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ของพื้นผิว พื้นที่บริเวณนี้ไม่เหมาะสมทางด้านการเกษตรกรรม ควรปล่อยไว้ไห้เป็นป่าตามธรรมชาติหรือปลูกสวนป่า มีเนื้อที่ประมาณ 50,750 ไร่ หรือ 0.404 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่จังหวัด

                3.6 ภาพ Profile ดินแต่ละชุด

                3.7 แผนที่แสดงศักยภาพในการให้ผลผลิต

 

4. แหล่งน้ำและระบบชลประทานในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                4.1 สภาพแหล่งน้ำโดยทั่วไป

                จังหวัดอุดรธานีเป็นจังหวัดหนึ่งที่ขาดแคลนแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ แหล่งน้ำธรรมชาติส่วนใหญ่เป็นแหล่งน้ำขนาดเล็ก เป็นลำห้วยสายสั้นๆ หนองบึงธรรมชาติ จำนวนประมาณ 400 แห่ง ซึ่งไม่สามารถใช้เป็นเส้นทางคมนาคมได้ แต่เป็นประโยชน์ทางด้านเกษตรกรรม และอุปโภคบริโภค

                แม่น้ำที่สำคัญของจังหวัด ได้แก่ แม่น้ำสงคราม ต้นน้ำเกิดจากลำห้วยเล็กๆ บริเวณภูผาเหล็กและภูผาหักเขตติดต่อระหว่างอำเภอสว่างแดนดิน อำเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร กับอำเภอหนองหาน อำเภอไชยวาน จังหวัดอุดรธานีมีความยาวประมาณ 420 กิโลเมตร ไหลผ่านจังหวัดสกลนคร จังหวัดอุดรธานี จังหวัดหนองคาย  และไหลลงแม่น้ำโขงที่จังหวัดนครพนม เป็นเส้นกั้นเขตแดนจังหวัดอุดรธานีกับจังหวัดสกลนคร นอกจากนั้นยังมีลำห้วยสั้นๆ ได้แก่ ลำน้ำปาว ลำพะเนียง ห้วยหลวง ห้วยโมง และลำน้ำเพ็ญ ซึ่งมีความสำคัญทางด้านเกษตรกรรม

                4.2 ระบบชลประทานและพื้นที่รับน้ำชลประทาน

                เนื่องจากจังหวัดอุดรธานีขาดแคลนแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ จึงต้องมีระบบชลประทาน โดยมีโครงการชลประทานขนาดใหญ จํานวน 1 โครงการคืออ่างเก็บน้ำห้วยหลวง มีความจุน้ำประมาณ 118,326,000 ลบ.ม. พื้นที่รับน้ำชลประทาน 92,558 ไรนอกจากนี้ยังมีโครงการชลประทานขนาดกลาง จํานวน 14 โครงการ และขนาดเล็ก จํานวน 20 โครงการ (ตารางที่ 7) เพื่อให้มีน้ำเพียงพอต่อความต้องการของคนในพื้นที่

 

 ตารางที่ 7 แสดงประเภทชลประทาน

ลำดับ 

 

โครงการขนาด 

 

ความจุ

(ลบ.ม.)

พื้นที่รับประโยชน์

(ไร)

1

ชลประทานขนาดใหญ 1 แห่ง

118326000

92558

2

ชลประทานขนาดเล็ก 14 แห่ง

35669200

31832

3

ชลประทานขนาดเล็ก 20 แห่ง

6346445

6516

4

แหล่งน้ำคลอง 849 โครงการ

33990645

-

แหล่งน้ำในไร่นา / โครงการ โครงสร้าง

ระบบการผลิต 8,006 โครงการ

-

-

ที่มา : โครงการชลประทานอุดรธานี ,2550

               

5. ระบบการผลิตและพืชเศรษฐกิจในจังหวัดอุดรธานี

                5.1 การผลิตด้านการเกษตรในจังหวัดอุดรธานี

                การเกษตรของจังหวัดอุดรธานี มีพื้นที่เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจที่สำคัญได้แก่ ข้าวนาปี มันสำปะหลัง ข้าวโพด อ้อยและยางพาราและมีการทำปศุสัตว์ที่สำคัญได้แก่ การเลี้ยงโคนม โคเนื้อ กระบือ สุกร ไก่ เป็ด และการเลี้ยงสัตว์น้ำเช่น ปลา เป็นต้น 

                5.2 พืชเศรษฐกิจ

                พืชเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดอุดรธานี ดังนี้

                - ข้าว นับว่าเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัด มีการเพาะปลูกข้าวทุกอำเภอ การเพาะปลูกข้าวส่วนใหญ่อาศัยน้ำฝนเป็นหลัก และพื้นที่ส่วนใหญ่สามารถทำการเพาะปลูกข้าวได้เพียงครั้งเดียวพื้นที่ปลูกข้าวที่สำคัญได้แก่ อำเภอบ้านดุง อำเภอบ้านผือ อำเภอเมือง เป็นต้น

                - อ้อย เป็นพืชที่มีการเพาะปลูกกันมากเนื่องจากมีโรงงานน้ำตาล 3 แห่งที่รองรับผลผลิตอ้อยทั้งหมดภายในจังหวัดอุดรธานีและบางส่วนจากจังหวัดใกล้เคียง แหล่งเพาะปลูกที่สำคัญ ได้แก่ อำเภอกุมภวาปี อำเภอวังสามหมอ อำเภอโนนสะอาด อำเภอแหนองแสง อำเภอศรีธาตุ

                - มันสำปะหลัง มีการเพาะปลูกมาก เนื่องจากเป็นพืชที่เพาะปลูกง่าย ทนความแห้งแล้งได้ดี มีปัญหาในการดูแลรักษาน้อยบริเวณที่มีการเพาะปลูกมันสำปะหลังส่วนใหญ่ ได้แก่ อำเภอน้ำโสม อำเภอวังสามหมอ อำเภอกุมภวาปี และอำเภอหนองวัวซอ

                - ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นการผลิตเพื่อการค้า บริเวณที่มีการเพาะปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวนมาก ได้แก่ อำเภอนายูง และอำเภอน้ำโสม

                - ถั่วเขียวผิวมัน เป็นพืชที่ส่งเสริมให้ปลูกเพื่อเพิ่มรายได้ เป็นพืชทดแทนการปลูกมันสำปะหลัง บริเวณที่มีการเพาะปลูกถั่วเขียวกันมาก ได้แก่ อำเภอน้ำโสม อำเภอนายูง

                - ยางพารา ได้รับการส่งเสริมจากภาครัฐให้ปลูกแม้จะใช้เวลานานกว่าจะได้เก็บเกี่ยวผลผลิต แต่เนื่องจากจังหวัดอุดรธานีจัดเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมในการปลูกยางพารา บริเวณที่มีการปลูกมากได้แก่ อำเภอหนองแสง ซึ่งเป็นอำเภอนำร่องในการปลูกยางพาราของจังหวัดอุดรธานี

 

6. การผลิตข้าวในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                การผลิตข้าวในจังหวัดอุดรธานี แบ่งเป็นข้าวปลูกนาปี และข้าวปลูกนาปรัง

                ข้าวนาปี ปีเพาะปลูก 2549/50 ปลูกระหว่าง 1 พฤษภาคม 2549 ถึง 31 ตุลาคม 2549 แหล่งเพาะปลูกที่สําคัญอยู่ในเขตอําเภอเมือง กุมภวาปี หนองหาน บ้านผือ บ้านดุง เพ็ญ และสร้างคอม เมื่อเทียบกับป 2548/49 เนื้อที่เพาะปลูกลดลง เนื่องจากบางส่วนได้ปรับเปลี่ยนไปทําเป็นที่อยู่อาศัย บางส่วนได้ปรับเปลี่ยนไปปลูกยางพาราที่มีราคาดีทดแทน และบางส่วนได้ปรับเปลี่ยนไปเป็นที่เลี้ยงสัตวสําหรับผลผลิตรวมลดลงเนื่องจากเนื้อที่เก็บเกี่ยวและผลผลิตต่อไร่ลดลง ส่วนผลผลิตต่อไร่ลดลงเนื่องจากฝนตกไม่กระจาย บางพื้นที่ฝนทิ้งช่วงเป็นเวลานานทําให้ต้นข้าวชะงักการเจริญเติบโต และวัชพืชรบกวน ป2549/50 การเพาะปลูกล่าช้า เนื่องจากปริมาณน้ำไม่เพียงพอ ทําให้การเจริญเติบโตไม่ดีเท่าที่ควร อย่างไรก็ตาม ในช่วงเดือนสิงหาคม - กันยายน 2549 มีปริมาณฝนตกมากขึ้น ทําให้การเจริญเติบโตดีขึ้นตามลําดับ (ตารางที่ 8) แต่ก็ยังคาดว่าผลผลิตต่อไร่จะลดลง  ด้วยสาเหตุดังกล่าวข้างต้น

 

ตารางที่ 8 เปรียบเทียบเนื้อที่เพาะปลูก เนื้อที่เก็บเกี่ยว ผลผลิตรวม และผลผลิตต่อไร ข้าวนาป ปีเพาะปลูก 2548/49 - 2549/50

ปี

 

เนื้อที่เพาะปลูก 

(ไร่)

เนื้อที่เก็บเกี่ยว

(ไร่)

ผลผลิตรวม

(ตัน)

ผลผลิตต่อไร่

(กก.)

ปี 2548/49 1/

1,928,478

1,903,244

551,941

290

ปี 2549/50 1/

1,909,193

1,899,647

531,901

280

หมายเหตุ : ข้าวนาป  ปีเพาะปลูก 2548/49 - 2549/50 หมายถึง การเพาะปลูกระหว่างวันที่ 1 พฤษภาคม -31 ตุลาคม ของปี

ที่มา : สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตรเขต 3, 2550

 

                ข้าวนาปรัง ปี 2550 ปลูกระหว่าง 1 พฤศจิกายน 2549  ถึง 30 เมษายน 2550 แหล่งเพาะปลูกที่สําคัญอยู่ในเขต อําเภอสร้างคอม  เพ็ญ  กุดจับ และบ้านดุง  เมื่อเทียบกับป2549 เนื้อที่เพาะปลูกคาดว่าเพิ่มขึ้น เนื่องจากราคาจูงใจ และคาดว่าปริมาณน้ำจะเพียงพอกับความต้องการ ส่วนผลผลิตรวมเพิ่มขึ้น เนื่องจากเนื้อที่เก็บเกี่ยว/ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น สําหรับผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้นเนื่องจากคาดว่าปริมาณน้ำจะเพียงพอกับความต้องการ (ตารางที่ 9) อย่างไรก็ตามทุกอย่างที่จะเพิ่มขึ้นหรือลดลง ขึ้นอยู่กับสภาพดินฟ้าอากาศว่าจะอํานวยหรือไม่ โดยขณะนี้คาดว่าทําการเพาะปลูกไปประมาณร้อยละ 90

 

ตารางที่ 9 เปรียบเทียบเนื้อที่เพาะปลูก เนื้อที่เก็บเกี่ยว ผลผลิตรวม และผลผลิตต่อไร ข้าวนาปรัง ปีเพาะปลูก 2549 -2550

ปี

 

เนื้อที่เพาะปลูก

(ไร่)

เนื้อที่เก็บเกี่ยว

(ไร่)

ผลผลิตรวม

(ตัน)

ผลผลิตต่อไร่

(กก.)

ปี 2549 1/

22,500

22,050

9,482

430

ปี 2550 1/

23,250

23,200

10,440

450

หมายเหตุ : ข้าวนาปรัง  ป 2549 -2550 หมายถึง ที่ปลูกระหว่าง 1 พฤศจิกายน - 30 เมษายน ปถัดไป

ที่มา : สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตรเขต 3, 2550

 

                จากข้อมูลศึกษาสภาพการผลิตข้าวของเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดอุดรธานีโดยเลือกหมู่บ้านนาดี ต.ผาสุก อ.กุมภวาปี  บ้านสงเปือย ต.จำปี อ.ศรีธาตุ  และบ้านดงเย็น ต.ดงมัน อ.บ้านดุง  เป็นพื้นที่ตัวแทนเกษตรกร พบว่า พื้นที่ปลูกข้าวส่วนใหญ่เป็นแบบนาดอนคละกับนาลุ่ม (34%) รองลงมาได้แก่ นาลุ่ม (32%) และนาดอน (29%) ส่วนดินที่ปลูกข้าวจะเป็นดินร่วนเหนียวมากที่สุด (35%) รองลงมา ได้แก่ ดินร่วนปนทราย (23%) เกษตรกรส่วนใหญ่ (53%) ได้รับผลกระทบจากสภาวะฝนแล้ง เมื่อเกิดสภาวะฝนแล้งผลผลิตข้าวจะลดลงเฉลี่ย 44% และในรอบ 10 ปี  มีโอกาสเกิดขึ้น 1-3 ครั้ง  มักจะเกิดขึ้นในระยะข้าวแตกกอมากที่สุด ส่วนการเกิดสภาวะน้ำท่วมเกษตรกรร้อยละ 50 ได้รับผลกระทบจากสภาวะน้ำท่วมในรอบ 10 ปี  มีโอกาสเกิดขึ้น 1-3 ครั้งมากที่สุด โดยมักจะเกิดขึ้นในช่วงข้าวแตกกอมากที่สุด เมื่อเกิดสภาวะน้ำท่วมผลผลิตข้าวจะลดลงเฉลี่ย 51% จากที่เคยได้ในปีที่ฝนตกปกติ

                6.1 พันธุ์ข้าว

                เกษตรกรปลูกข้าวพันธุ์  กข6 มากที่สุด รองลงมา ได้แก่ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (ตารางที่ 10) เหตุผลที่เกษตรกรเลือกปลูกพันธุ์  กข6 มากที่สุด เพราะมีความนุ่มและกินอร่อย (54%) รองลงมาได้แก่ ให้ผลผลิตสูงและราคาสูงเมื่อเปรียบเทียบข้าวพันธุ์อื่นๆ (ตารางที่ 11) ส่วนลักษณะที่ไม่ชอบพันธุ์  กข6 คือไม่ต้านทานต่อโรคและแมลง (50%) ล้มง่าย ( 20%) และเมล็ดข้าวแข็งกลายพันธุ์ (18%) เป็นต้น

 

ตารางที่ 10 พันธุ์ข้าวที่เกษตรกรปลูกปัจจุบัน

พันธุ์

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

เหนียวสันป่าตอง

1

2

ขาวดอกมะลิ 105

4

6

กข6

55

88

กข8

1

2

พันธุ์พื้นเมือง

1

2

รวม

62

18

 

ตารางที่ 11 ลักษณะข้าวพันธุ์ กข 6 ที่เกษตรกรชอบ

ลักษณะ

ครัวเรือน

ร้อยละ

นุ่ม  กินอร่อย

30

54

ราคาสูง  ขายง่าย

7

13

แตกกอดี

5

9

อายุเหมาะสมกับพื้นที่นา

5

9

ผลผลิตสูง

7

13

รวม

55

100

               

                6.2 เหตุผลในการใช้พันธุ์ข้าว

                พันธุ์ข้าวที่เกษตรกรปลูกไว้เพื่อบริโภคมากที่สุด ได้แก่  พันธุ์ กข6 (86%) รองลงมาได้แก่ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (11%) เหตุผลที่เลือกพันธุ์ กข6 เพราะมีความนุ่ม หอม กินอร่อย (89%) รองลงมา คือให้ผลผลิตสูง (11%) พันธุ์ที่ปลูกไว้ขายมากที่สุดคือ กข6 (67%) รองลงมาได้แก่ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (20%) เหตุผลที่เลือกปลูกไว้ขายเพราะได้ราคาสูง (94%) และขายง่าย ตลาดต้องการ (6%)

                6.3 การเตรียมดินและวิธีการปลูก

                เกษตรกรส่วนใหญ่ (73%) ใช้รถไถเดินตามและใช้แรงงานในครัวเรือน ในการเตรียมดินมีการจ้างเตรียมดินเพียงเล็กน้อย (27%) การเตรียมดินส่วนใหญ่มีการไถ 2 ครั้ง (98%) นอกนั้นไถเพียงครั้งเดียว (2%) เกษตรกรส่วนใหญ่ทำนาโดยวิธีปักดำ (95%) มีการทำนาหว่านเพียงร้อยละ 5 ของจำนวนเกษตรกรที่สัมภาษณ์ เดือนที่ปักดำมากที่สุดคือเดือนมิถุนายน (48%) รองลงมา คือ เดือนพฤษภาคม (24%) และเดือนกรกฎาคม (23%) อายุกล้าที่ปักดำส่วนใหญ่มีอายุ (84%) ส่วนใหญ่ใช้ระยะปลูก 30×30 ซม. (45%) รองลงมาใช้ระยะปลูก 20×20 ซม. (23%)

                6.4 การใส่ปุ๋ย

                เกษตรกรส่วนใหญ่ (97%) มีการใส่ปุ๋ยเคมีและส่วนใหญ่ (57%) ใส่ปุ๋ยเพียงครั้งเดียว คือ 15-20 วันหลังปักดำ และมีประมาณร้อยละ 43 ที่ใส่ปุ๋ย 2 ครั้ง คือระยะ 15-20 วันหลังปักดำ และระยะข้าวตั้งท้อง การใส่ปุ๋ยครั้งแรกส่วนใหญ่จะใส่ในอัตรา 10-20 กก./ไร่ (ตารางที่ 12) โดยส่วนใหญ่จะใส่ปุ๋ยสูตร 16-16-8 (48%) รองลงมาได้แก่สูตร 16-8-8 (ตารางที่ 13) การใส่ปุ๋ยครั้งที่สองในระยะข้าวตั้งท้อง ส่วนใหญ่จะใส่ในอัตรา 5-10 กิโลกรัม/ไร่ โดยใช้สูตร 16-16-8 มากที่สุด (ตารางที่ 14) เกษตรกรมีการใส่ปุ๋ยคอกเป็นส่วนน้อย (25%) มีการใช้ปุ๋ยพืชสดเป็นจำนวนน้อยเช่นกัน มีเพียงร้อยละ 2 ของจำนวนเกษตรกรที่สัมภาษณ์

 

ตารางที่ 12 อัตราการใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1 ระยะ 15-20 วันหลังปักดำข้าว

อัตราปุ๋ย (กก./ไร่)

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

<10

23

38

10 - 20

31

52

21 - 50

6

10

รวม

60

100

 

ตารางที่ 13 สูตรปุ๋ยเคมีที่เกษตรกรใส่ครั้งที่ 1

สูตรปุ๋ย

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

15-15-15

4

7

16-16-8

29

48

16-20-0

7

12

16-8-8

15

25

46-0-0

5

8

รวม

60

100

 

ตารางที่ 14 อัตราปุ๋ยเคมีที่เกษตรกรใส่ครั้งที่ 2 ในระยะข้าวตั้งท้อง

สูตรปุ๋ย

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

15-15-15

7

27

16-16-8

13

50

16-20-0

2

8

16-8-8

3

12

46-0-0

1

3

รวม

26

100


                6.5 การกำจัดวัชพืช

                เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่มีการกำจัดวัชพืช (52%) มีการกำจัดวัชพืชโดยใช้แรงงานคน ร้อยละ 23 และใช้สารเคมี ร้อยละ 25 การกำจัดวัชพืชจะมีการทำเมื่อข้าวมีอายุ 30 วัน

                6.6 การเก็บเกี่ยวและการนวด

                เก็บเกี่ยวโดยใช้แรงงานคน ส่วนใหญ่ใช้แรงงานในครัวเรือนเก็บเกี่ยวเอง (55%) และมีการจ้างแรงงานช่วยเก็บเกี่ยวร้อยละ 45 การนวดข้าวส่วนใหญ่ใช้เครื่องจักรนวด (87%) นอกนั้นใช้แรงงานคนนวด (13%) เดือนที่เก็บเกี่ยวมากที่สุด คือ เดือนพฤศจิกายน (74%) รองลงมาคือเดือนธันวาคม (23%) ข้าวหลังจากนวดแล้วจะเก็บไว้ที่ยุ้งฉางมากที่สุด (98%) จะเก็บไว้ในกระสอบเป็นส่วนน้อย (2%)

                6.7 ผลผลิต

                ผลผลิตข้าวเฉลี่ยส่วนใหญ่อยูระหว่าง 200 – 350 กิโลกรัมต่อไร่ (ตารางที่ 15) กล่าวโดยทั่วๆ ไปปัญหาหรือข้อจำกัดสำคัญที่เกษตรกรลำดับความสำคัญ ได้แก่ น้ำท่วม (28%) ฝนแล้ง (26%) ศัตรูพืช เช่น ปู, หนู (22%) โรคและแมลง (22%) และดินเค็ม (4%)

 

ตารางที่ 15 ผลผลิตข้าวเฉลี่ยต่อไร่

ผลผลิต  (กก./ไร่)

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

<200

13

21

200 - 350

31

50

351 - 450

11

18

451-500

4

6

>500

3

5

รวม

62

100

 

                                6.7.1 พื้นที่ปลูกและผลผลิต
                                6.7.2 ความเหมาะสมของพื้นที่ปลูกข้าวในการให้ผลผลิตของข้าวที่ปลูกในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                                สภาพพื้นที่และลักษณะดิน พื้นที่ปลูกส่วนใหญ่เป็นแบบนาดอนคละกับนาลุ่ม (34%) รองลงมา ได้แก่ นาลุ่มน้ำท่วมไม่ถึง (32%) นาดอน (29%) และนาลุ่มน้ำท่วมถึง (5%) ตามลำดับ ลักษณะดินเป็นดินร่วนเหนียวมากที่สุด รองลงมาได้แก่ ดินร่วนปนทราย ดินเหนียว และดินลูกรัง ตามลำดับ (ตารางที่ 16 และภาพที่ 7)

 

ตารางที่ 16 ชนิดของเนื้อดินที่ปลูกข้าวของเกษตรกร

เนื้อดิน

จำนวนเกษตรกร

ร้อยละ

ดินเหนียว

7

11

ดินร่วน

3

5

ดินทราย

10

16

ดินร่วนเหนียว

22

35

ดินร่วนปนทราย

15

23

ดินลูกรัง

5

8

รวม

62

100

 

 

ภาพที่ 7 แผนที่ดินที่มีความเหมาะสมต่อการปลูกข้าวของจังหวัดอุดรธานี

 

7. ผลกระทบต่อการผลิตการผลิตข้าวในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

                7.1 ผลกระทบจากสภาพแวดล้อม

                                7.1.1 ผลกระทบจากสภาพแล้ง

                                เกษตรกรส่วนใหญ่ (53%) ประสบกับสภาวะฝนแล้ง โดยในรอบ 10 ปี มีโอกาสเกิดขึ้น 1-3 ครั้งมากที่สุด (ตารางที่ 17) เมื่อเกิดสภาวะฝนแล้งผลผลิตข้าวจะลดลงเฉลี่ย 44% และจะเกิดขึ้นในระยะที่ข้าวแตกกอมากที่สุด (ตารางที่ 18)

 

ตารางที่ 17 จำนวนครั้งของการเกิดสภาวะฝนแล้งในรอบ 10 ปี

จำนวนครั้งที่เกิดขึ้น

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

1-3

28

67

4-6

7

18

>6

6

15

รวม

41

100

 

ตารางที่ 18 ระยะการเจริญเติบโตของข้าวที่ได้รับผลกระทบจากสภาวะฝนแล้ง

ระยะการเจริญเติบโต

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

ช่วงหว่าน/ ปักดำ

5

20

ช่วงแตกกอ

22

54

ช่วงตั้งท้อง

12

29

ช่วงติดเมล็ด

2

5

รวม

41

100

 

                                7.1.2 ผลกระทบจากสภาพน้ำท่วม

                                เกษตรกรที่สัมภาษณ์ร้อยละ 50 ประสบกับสภาวะน้ำท่วม โดยในรอบ 10 ปี มีโอกาสเกิดขึ้น 1-3 ครั้งมากที่สุด (ตารางที่ 19) โดยจะเกิดในระยะข้าวแตกกอมากที่สุด (92%) เมื่อเกิดขึ้นผลผลิตข้าวจะลดลงเฉลี่ย 51%

 

ตารางที่ 19 จำนวนครั้งของการเกิดสภาวะน้ำท่วมในรอบ 10 ปี

จำนวนครั้งที่เกิด

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

1-3

34

74

4-6

4

13

>6

4

13

รวม

31

100

 

                7.2 ผลกระทบจากโรคและแมลง

                เกษตรกรส่วนใหญ่พบการระบาดของแมลงเกิดขึ้น (60%) ส่วนการระบาดของโรคเกิดขึ้นเป็นส่วนน้อย (30%) ในรอบ 10 ปี มีโอกาสเกิดการระบาดของโรคและแมลงมาก จำนวน 1-3 ครั้ง (ตารางที่ 20) แมลงสำคัญที่มีการระบาดมาก ได้แก่ หนอนกอ (46%) รองลงมา ได้แก่ เพลี้ยไฟ (40%) ส่วนโรคสำคัญที่มีการระบาดมาก ได้แก่ ใบไหม้ (43%) ศัตรูพืชอื่นๆ ได้แก่ หนู มีการระบาดมาก (84%) รองลงมา ได้แก่ หอยเชอรี่ (66%) และปู (53%)

 

ตารางที่ 20 จำนวนครั้ง (ปี) ที่เกิดการระบาดของโรคและแมลงในรอบ 10 ปี

จำนวนครั้ง

(ปี)

การระบาดของแมลง

การระบาดของโรค

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

1-3

15

55

9

50

4-6

7

38

7

39

>6

1

7

2

11

รวม

36

100

27

100

 

                                7.2.1 ปัญหาจากโรคไหม้

                                7.2.2 ปัญหาจากเพลี้ยกระโดดหลังขาว

 

8. รายได้และรายจ่ายในการทำนา

                8.1 รายได้จากการขายข้าว

                เกษตรกรส่วนใหญ่ (80%) มีการขายข้าวแต่ไม่ขายทันทีส่วนใหญ่ (79%) เก็บไว้รอขายช่วงเดือนที่ขายข้าวจะกระจายตลอดปี (ตารางที่ 21) และจะขายมากในช่วงเดือน กรกฎาคม - กันยายน ส่วนใหญ่จะนำข้าวไปขายให้พ่อค้าที่แหล่งรับซื้อ (64%) จะมีพ่อค้าส่วนน้อยที่มารับซื้อในที่นาเกษตรกร (23%)

 

ตารางที่ 21 ช่วงเดือนที่ขายข้าวในรอบปีของเกษตรกร

เดือน

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

มกราคม  -  มีนาคม

7

15

เมษายน  -  มิถุนายน

10

21

กรกฎาคม  -  กันยายน

17

35

ตุลาคม  -  ธันวาคม

14

29

รวม

62

20

 

                เกษตรกรส่วนใหญ่ (80%) มีการขายข้าวและมีรายได้จากการขายข้าว ส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 6,001 – 15,000 บาท/ครัวเรือน/ปี (ตารางที่ 22)

 

ตารางที่ 22 รายได้จากการขายข้าวเฉลี่ยต่อครัวเรือน

รายได้  (บาท/ครัวเรือน/ปี)

จำนวนครัวเรือน

ร้อยละ

<1,000

9

15

1,000 - 6,000

9

15

6,001 – 15,000

16

27

15,001 - 20,000

7

11

20,001 - 30,000

7

11

30,001 – 79,920

12

20

รวม

60

100

 

                8.2 รายจ่ายในการทำนา

                รายจ่ายที่เป็นค่าวัสดุในการทำนาจะเป็นค่าปุ๋ยเคมีมากที่สุด (ตารางที่ 23) ส่วนรายจ่ายที่เป็นค่าจ้างแรงงานจะเป็นค่าจ้างปักดำมากที่สุดเฉลี่ย 187 บาท/ไร่ รองลงมาได้แก่ ค่าจ้างเก็บเกี่ยวเฉลี่ย (178 บาท/ไร่)

 

ตารางที่ 23 รายจ่ายในการทำนาที่เป็นค่าวัสดุ

รายการ

จำนวนเงิน (บาท / ไร่)

ค่าเมล็ดพันธุ์

5

ค่าปุ๋ยเคมี

111

ค่าสารเคมีกำจัดวัชพืช

4

ค่าสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

4

เฉลี่ยจากจำนวนเกษตรกร 60 ครัวเรือน

 

9. ที่มาของข้อมูลและเอกสาร

กรมชลประทาน.โครงการชลประทานอุดรธานี อ้างโดย สำนักงานจังหวัดอุดรธานี [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก

         http://www.udonthani.go.th/udonthani/download/overview.pdf (วันที่ค้นข้อมูล : 7 มกราคม 2553).

สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตรเขต 3. ข้าวนาปี. อ้างโดย สำนักงานจังหวัดอุดรธานี [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก

         http://www.udonthani.go.th/udonthani/download/overview.pdf (วันที่ค้นข้อมูล : 7 มกราคม 2553).

สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตรเขต 3. ข้าวนาปรัง. อ้างโดย สำนักงานจังหวัดอุดรธานี [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก

         http://www.udonthani.go.th/udonthani/download/overview.pdf (วันที่ค้นข้อมูล : 7 มกราคม 2553).

สํานักงานสถิติจังหวัดจังหวัดอุดรธานี.ข้อมูลทั่วไปจังหวัดอุดรธานี. อ้างโดย สำนักงานพาณิชย์จังหวัดอุดรธานี  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก

         http://www.moc.go.th/opscenter/ud/s1.pdf (วันที่ค้นข้อมูล : 7 มกราคม 2553).

สถานีอุตุนิยมวิทยาอุดรธานี. แสดงปริมาณน้ำฝนและจำนวนวันฝนตกรายอำเภอ. อ้างโดย สำนักงานจังหวัดอุดรธานี [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก

         http://www.udonthani.go.th/udonthani/download/overview.pdf (วันที่ค้นข้อมูล : 7 มกราคม 2553).

 

Надо только чем-то отвлечь старого идиота.

Вероятно, идти "Аудио книг скачать"прямиком к Доломо, а потом заняться их преданными ""последователями, и тогда проблема заложников будет решена.

Ример увидел, как один из автобусов увозит первую партию рабочих, которые были уже не нужны.

Джонни, Витто, Рокко и Карло тоже претендовали на эту роль.

А потом мы не знали, куда поедем.

Перед молодыми возник ""священник, специально для такой оказии привезенный из города.

Манера ""Воана вести автомобиль задавала тон всему его поведению попеременно ""агрессивному, безумному, чувственному, неуклюжему, отстраненному и жестокому.

Длинные треугольные канавы на корпусе машины ""сформировались силой смерти неизвестной твари, ее исчезнувшая сущность проявилась в новой форме этого автомобиля.

Значит, ваши ""уши нуждаются в настройке, сказал Чиун.

Когда "Скачать книгу нумерологія"она спросила об этом у Туалуа, он "Скачать книгу анекдотов"либо не знал, что произошло, либо ему было безразлично.

Каждый раз, когда ""лошадь пользовалась этим копытом, живот Билла Полленберга встречался с принадлежащей ему землей.

Это единственный ответ, который я знаю.

Это сооружение издалека напоминало ученому доктору ""пышный торт со взбитыми сливками.

Я уже понял, что они означали мой окончательный ""отказ от поисков.

Дара внимательно смотрела, как он влезает на место, принимая облик Фракир.

Предложение Аззи настолько вскружило голову Пьетро Аретино, ""что он покачнулся на своем стуле и, наверное, упал бы под стол, не подоспей Аззи на выручку.

И еще у тебя была симпатичная попка и ладная фигурка под насквозь промокшей одеждой, сказала Злюка.

Могу попробовать, сказал я, прищуриваясь на Найду в вопросе.

Порой Питер брал на себя смелость не соглашаться с инженерами в Сан-Франциско, считая их треволнения надуманными, но ""коль скоро их страхи подкреплялись предупреждением из организации типа НАСА, Соркин навострил глаза и уши.

Комета врезалась мне в левое плечо.

Матовое стекло искажало его черты, но я видел, что старик ""радостно улыбается.

Ничего не изменилось, и я обнаружил, что улыбаюсь.

Мои великаны и млечные духи тоже исчезли, как и почти все живые существа, населявшие этот замкнутый мирок.

Он усердно пытался освободиться от ветвей, а Лунносветная ему помогала, но ветви снова обвивались вокруг его тела.

Мерцала вода в бассейнах, отбрасывая пляшущие блики на вышки и тумбы.

Шекспировское чело мистера Моллоя разгладилось.

Звали меня тогда Карлос Палермо, если кому интересно.

Этого дракона зовут Лунная Птица.

О, она слишком разрекламирована усилиями нескольких романтиков в бюро Информации.

Я на минутку отворачиваюсь, уезжаю ненадолго из города, а вы в этот момент принимаете решение выдать мне диплом!

Ты ничего не говорила про секс, дорогая, встревожился Рубин.

Доктор Ревитс говорит, что феромон уже почти закончен.

Билл повернулся в Флик, которая во все время деловой беседы смотрела на него круглыми от изумления глазами.

Фотографии камня и расшифровка старинных алхимических формул были надежно спрятаны в его сейфе в Нью-Йорк-Сити бэнк.

Римо различил блеск и звон монеты, отскочившей от стены.

Конечно, оставалось еще некоторое число ее самых твердолобых приверженцев, но особого вреда они уже причинить не могли.

В розовой дымке уже возникали очертания знакомого фиолетового пятна.

Доклады ученых с каждым днем становились все "Антивирус скачать ключ касперского скачать бесплатно"хуже и хуже.

Поджарьте лучше рыбок, мальчики.

Он так юн, жизнерадостен и впечатлителен, так красив и привлекателен и лицом, и фигурой.

Да, масса Джордж, если вы не заняты.

И вот наступило мгновение, когда в рядах американских солдат и в толпе индейских воинов все затаили дыхание, как будто каждый был полон ощущения надвигающейся грозы.

Давайте, заходите на авианосец.

Он заскрежетал остатками своих зубов.

Мне кажется, вы несколько вышли за рамки своих обязанностей, мистер Вексрот.

Когда провожающие со скорбными лицами и одетые в черное медленно приблизились, представитель распорядителя похорон выступил вперед и привел в действие открывающее устройство на пульте, незаметном на темном фоне двери.

Их головы были чуть наклонены вперед, взгляды обращены на полицейских и сотни зрителей, словно эти двое были второстепенными членами королевской семьи на приеме.

Я решил, что обязан разыскать тебя и предупредить.

Внутри находилась узкая неприбранная кровать, стол и крошечная керосинка.

К этому месту Антонио и повел весь отряд.

В своем прошлом воплощении это был очень опасный человек, задумчиво проговорил Чиун.

И как добросовестно негр выполнял свой долг ее защитника!

Изучите эти издания, проникнитесь скрытой в них мудростью.

С пхеньянскими собаками я возиться не буду.

И застыл, заслышав гул летящей машины.

Хорошо, я уже успокоилась, Драм.

Но в конце концов "роберт кийосаки богатый папа бедный папа скачать аудиокнига"советник короля придумал, "скачать хоккей на компьютер"как обнаружить Дедала.

На мгновение Эйрадис "игру sniper скачать"показалось, что христианское заклинание сработало.

Грубый, агрессивный импульс этой лабораторной катастрофы, крушение металла и стекла, продуманное разрушение дорогих и трудоемких артефактов совершенно опустошили мою голову.

И все же Танатос шел, в мерцании сумрака, и наконец выбрался на равнину.

Только "Средиземноморская кухня. Кулинарные фантазии"ведь предосторожности в любом деле не помешают.

Арлата громко "Циклоп. Книга 2. Король камней"скомандовала Буревестнику, и лошадь из последних усилий рванулась вперед, прыгая как громадная белая "Язык жестов в любви"кошка на заснеженном поле.

Внезапно все сказочные страны, о которых он прочитал, о которых пел, которые лепил из дыма, ожили в его мозгу.

Он дает своему владельцу-человеку "Логопедический массаж и гимнастика. Работа над звукопроизношением"власть управлять пространством, "Обществознание. Супермобильный справочник"менять одно место на другое.

В конце концов, экипаж закрыл и опечатал дверь воздушной переходной камеры.

Он был перебежчиком, но на нашу сторону.

Полицейский из Лондона вчера посетил констебля Теренса, сказала она.

Знаю, многие на моем месте принялись бы ворчать, что им испортили утро, но я лишь радовался, что в моей власти совершить небольшое доброе дело.

Я бежал ему навстречу, и мы оба стреляли.

Даже серебряная пуля должна попасть в какой-нибудь важный орган.

Теперь он получил официальные заверения, что главное уже на подходе.

Вдруг повсюду началось движение.

Ты "скачать вилли токарев альбом"никогда мне не доверяла, сказал я, отшвыривая прочь остатки ее волшебства.

Ваш энтузиазм во время ритуалов "электронные книги устиновой скачать бесплатно"не вызывает сомнений.

Потом я переодела себя в эта голубая мантия и пришла сюда.

Лицо ГЬрдо перетекло "Скачать игру lego индиана джонс"в сторону Гара.

Я поделилась с тобою информацией во имя Общего Блага,-сказала Лахесис.

Спайдо поставил миску, прикончив вторую порцию каши, "cradle of filth скачать клипі"и похлопал себя по животу.

Теперь отрежь свой большой палец.

Вирту оказалась сильнее в базовых вещах, хотя ей пришлось взять на себя программирование и строительство дополнительных пространств.

Попадешь в такую яму и можешь остаться в ней навеки.

Я с радостью готов помочь одному из жителей Веритэ, которого считают святым.

И вдруг, когда он легко взял высокую ноту, его голос умолк.

Пусть Драм подведет машину ближе.

Это уединенное место не отличалось тишиной.

Мы выигрывали отдельные бои, но проиграли войну в целом, Римо.

Остров, к которому он плыл, находился на расстоянии полумили от берега, но за ним простиралась полоса воды более мили в ширину.

Я уверен, что они успели уже размножиться.

Краем глаза она заметила, что кто-то из детей ползет к дверям.

Говорили, что индейцы были ли то апачи, юты или команчи, никто не знал, показались недалеко от Сан-Ильдефонсо в полном боевом уборе.

Дом с толстыми стенами из красного кирпича, плоской крышей и крохотными щелками окон напоминал бункер.

Вам еще больше будет жаль, и я скажу вам когда, прорычал он.

Предлагаю сделку, сказал Чиун, пересчитывая монеты в кошельке для мелочи.

Сестра смотрела на него, как мне показалось, с восхищением, хотя иногда в ее взгляде проскальзывало что-то вроде страха.

Ее глаза, поза, решительная поступь, бесстрашные манеры все это напоминало мне Оцеолу в момент ареста.

Анна развернула на стеклянном кофейном столике карту и нарисовала на ней круг, по масштабу несколько тысяч миль в диаметре.

Беру я ее у "поиграть в игры бесплатно стрелялки" всех на виду, они мне что-то кричат "скачать чити для кс соурс" по-венгерски, а я держу ее за ноги и спрашиваю по-чешски и "Скачать драйвера на видео" по-немецки, кому принадлежит эта курица, хочу, мол, ее купить.

Но никаких следов индейцев не было, и мы решили, что за нами никто не "скачать чертежную программу" следит.

Однако там так жестоко с ним обращались, что "договор купли продажи авто бесплатный скачать" он быстро понял опрометчивость своего поступка.

Туман, поднимающийся с болот, "азербайджанский фильмы скачать" обычно заволакивает ночное небо.

Уберем-ка наш парус из мяса "скачать темы 5230" акулы, а то он нас толкает по ветру, прямо к ним.

Я "скачать завоеваний америки" вам выкачиваю желудки, ставлю клистиры, стараюсь держать на полной диете, а вы так перегружаете желудок!

Иногда это даже помогает, сказал Римо.

Бердси Кокера на Шестьдесят первой стрит что-то не так.

Старый шантажист, гореть ему синим пламенем прямо здесь, на земле!

А ее убийца тот самый, который устроил бойню в Детройте, его отец.

Это вы договорились о никаких следующих вопросах.

Он глядел на приближающуюся Флик и изумлялся, как всегда в последнее время.

А я все думал, как же это они могли вывезти все, что там лежало, а свидетели видели только, как увозили сокровища, но никто не видел, куда их потом привезли.

За четырнадцать лет он только раз сменил кухарку, дворецкий "Мастера и Шедевры европейской живописи" же пришел восемь лет назад и казался прочным, как колонны у входа.

Выплатите ему месячное жалование, и чтоб сегодня его здесь не было.

Пытаясь спасти страну, он "Поурочные разработки по лит. чтению 1 кл" не сообщил России только о том, что посылает туда своего человека.

Даже при самом высоком приливе человек, стоящий на этом месте, был бы в безопасности.

Если у кого-нибудь есть надежда добиться успеха, то это мы.

Парашютисты защелкнули карабины страховочных тросов на протянутом вдоль всего грузового "банки нижний новгород потребительский кредит" отсека нейлоновом канате.

Я уже чувствую себя лет на пятнадцать моложе.

Хорошо заплатив за будущие услуги, Хуан Валдес теперь ожидал их исполнения.

С его помощью мы могли не только прорвать осаду, но и перейти в атаку против индейцев и, вероятно, даже нанести им поражение.

Я сидел в кресле, повернутом боком к столу "Итальянско-рус. русско-итал. карманный словарь" и лицом к двери.

Как будто он взял ее нарочно, чтобы втереться в доверие.

Даже Биллу пришлось с неохотой отказаться от банального объяснения, будто Пайк просто едет обедать.

Он для вызова магического огня.

Нет ничего лучше, как хорошо побеседовать.

завопил Джелерак, сбросил с лица очки, повисшие у него на шее и уставился вверх бешеными глазами.

x x x Демонстрация ИденаДэвиса прошла весьма успешно.

Лично я всегда считал подобные поступки признаком слабости.

В подобных делах ничего нельзя утверждать определенно.

Климат приятный, поскольку плоскость эклиптики почти совпадает с экватором.

Временами чувствовал, что уже победил, что обогнал своего преследователя и что у того нет никаких шансов догнать его.

Это мой дар тебе, могущественный сид, сказал я, за то, что ты согласился выслушать мою просьбу.

Так что перед похоронами тебе придется отобедать со мной.

поинтересовался Драм, когда машина устремилась вперед.

осведомилась русалка, затрепетав длинными снежно-белыми ресницами.

Пожалуйста, извинись за меня перед бабушкой с дедушкой, но я не смогу пойти с ними на Праздник.

За сотни лет войны сарацины так поработали над скалами, что даже швейцарский пастух дважды подумает о восхождении.

Перед королевой подобает извиняться более изысканно, но это, без сомнения, все, чего я могу от тебя дождаться.

Приглядевшись, я заметил вдалеке его отблески.

Как и в "юридический кредит" прошлый раз, тот появился и повис в воздухе.

Над моей макушкой стали собираться прохладные нимбы, похожие на облака, из которых вылеплены эти ангары космического флота.

Когда Воан проснулся, утомленный и еще полуспящий, он "связной кредит наличными" прислонился ко мне обнаженным телом.

Пятый бар, в который я зашел, оказался настоящей находкой.

Я-то заткнусь, стушевался Ангел.

Морвин подвинул в ладони рукоятку пистолета.

Он облизал губы, представив себе ту эпическую битву, которая неминуемо должна была разразиться в самом ближайшем будущем.

Долли осела на ближайший пень и некоторое время пребывала там, терзаемая горькими мыслями, потом встала и на свинцовых ногах направилась к себе в комнату.

Я тут сделал кое-какие наброски.

Большая часть его самого лежала мертвой у его ног.

Напротив, все его поведение свидетельствовало о полной безответственности.

Ты никогда не говорила об этом.

Я прошу их подойти сюда и снова подтвердить свою подпись.

Чтобы признать поражение, Мальзусу пришлось потратить лишних пятьдесят слов.

Я направился к скамейке, где был спрятан номерок от моего "скачать игру арон стоун" пальто.

Каково же было ей застать жениха сжимающим голову ладонями и издающим стоны!

Скорее уж я пострадавшая сторона.

Хорошо, что Чиун этого не видит.

В десяти футах от него белел треугольник выброшенного бутерброда.

Он видел их огромные котлы для варки человеческого мяса; горшки и сковороды, где оно тушилось; блюда, на которых оно подавалось на стол; ножи, которыми обычно его резали; кладовые, набитые человечиной и насквозь пропитанные человеческой кровью.

Их разгоряченные ноздри выдыхали густые клубы белого пара, который тотчас распадался на мельчайшие брызги и, замерзнув на ветру, кружился веселым хороводом сверкающих снежинок.

Это будет легче, если ты немного успокоишься.

Римо придется срочно вылететь в Америку на предмет спасения доктора "искусство общения скачать бесплатно" Смита.

Грязные и потные лица, освещенные огнем пожарища.

Будь хоть у одного из них огнестрельное оружие, мы давно бы стали мертвецами, Карачи.

Через некоторое время склон стал более пологим.

Потом, когда каждый "работа +на дому сбор ручек" понял, что произошло, все бросились назад, чтобы посмотреть.

Но если они в самом деле не подозревают, их нужно известить.

Last Updated ( Monday, 21 April 2014 10:16 )
 
Banner
Copyright © 2014 มุมการจัดการความรู้ศูนย์วิจัยข้าวอุดรธานี. All Rights Reserved.
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.